تبلیغات
پژوهشکده مجازی تربیت اسلامی بنیان - امام حسین(ع) و تربیت فرزند (2)

پژوهشکده مجازی تربیت اسلامی بنیان

چهارشنبه 1 آذر 1391

امام حسین(ع) و تربیت فرزند (2)

پژوهشکده مجازی بنیان : روابط عمومی پژوهشکده بنیان   

رفتار حضرت نسبت‏به فرزند بیمارش زین العابدین(ع(

خواست الهى بر این تعلق گرفت كه على بن الحسین حجت او بعد ازامام حسین(ع)، بیمار باشد تا جهاد بر او واجب نشود و همچنان‏زمین از حجت اللهى خالى نگردد و این وضعیت جلوه دیگرى از تربیت‏حسینى را مى‏طلبید. در حالى‏كه شدت مبارزه و مصبیتهاى پیاپى كربلاانسان معمولى را چنان به خود مشغول مى‏كند كه همه چیز را فراموش‏مى‏كند، مربى بزرگ كربلا از مسئولیت‏بزرگ تربیت غافل نماند و چون‏فرزند خود را نیازمند توجه و مراقبت دید، بر بالینش آمد وگفتگویى صمیمانه به پرسشهاى او در در مورد حوادث كربلا پاسخ‏داد. در منابع تاریخى مى‏خوانیم:

«... حضرت به سوى خیمه فرزندش زین العابدین آمد و در حالى‏كه فرزندش بر فرشى از پوستین استراحت مى‏نمود و زینب(س)از اوپرستارى مى‏كرد، فرزندش را عیادت نمود، وقتى زین‏العابدین(ع)نگاهش به پدر افتاد، خواست از بستر بر خیزد. اما ازشدت بیمارى قادر به برخاستن نبود. از عمه‏اش زینب(س)خواست كه اورا كمك كند، زینب خود را تكیه گاه او قرار داد.

امام حسین(ع)از وضعیت‏بیمارى فرزندش سئوال كرد و زین‏العابدین(ع)حمد و سپاس خداوند رابه جا آورد و از پدر پرسید دراین روز با این قوم منافق چگونه رفتارى كردى؟

پدر فرمود: «فرزندم شیطان بر آنان مستولى گشت و آنان را ازیاد خدا غافل كرد...»

رفتار حضرت نسبت‏به خانواده و فرزندان در لحظه وداع

امام(ع)در واپسین لحظه‏هاى زندگى خویش شرایط ناگوارى خانواده‏و فرزندان غصه یتیمى و از دست دادن نزدیكترین عزیزان از یك‏طرف، طى مسیر كربلا تا شام و از شام به مدینه، همراهى دشمنان‏سنگدل، از طرف دیگر را مجسم كرد. در چنین شرایطى امام(ع)شیوه‏دعوت به صبر و برد بارى و توجه دادن به نصرت الهى را برگزید تابا دم حسینى خود روح خسته آنان را توان دوباره ببخشد و عزمشان‏براى دست‏یابى به همه اهداف، تقویت نمایند. در مقاتل آمده است:

«هنگامى كه امام(ع)همه یارانش را دید كه شهید شده‏اند، براى‏وداع به خیمه‏ها آمد و ندا داد: «اى سكینه، اى فاطمه، اى زینب،اى ام‏كلثوم، درود و سلام من بر شما باد» سكینه صدا زد: اى پدرآیا تن به مرگ داده‏اى؟

فرمود: كسى كه یاور ندارد، چگونه تن به مرگ ندهد.

طبق نقل دیگر فرمود: «اى نور چشم من كسى كه یاورى ندارد،چگونه تسلیم مرگ نشود،(فرزندم)رحمت و نصرت خداوند در دنیا وآخرت به همراه شما است، پس بر قضاء الهى، صبر پیشه كن و زبان‏به شكوه مگشاى، زیرا دنیا از بین رفتنى و آخرت ماندگار است.»

طبق نقل سوم آن حضرت به فرزندان و خواهران چنین توصیه نمود: «خودتان را براى گرفتارى آماده كنید و بدانید خداوند نگهدار ویاور شما است و شما را از شر دشمنان نجات مى‏بخشد و عاقبت‏امرتان را به خیر خواهد كرد، دشمنانتان را با انواع بلاها عذاب‏خواهد نمود و به شما، در برابر این گرفتارى، انواع نعمت وكرامت عطاء خواهد كرد. پس زبان به شكوه مگشایید و سخنى مگوییدكه از منزلت و ارزش شما بكاهد.»

 

               

سفارش به فرزندان یتیم و بازماندگان

بى شك از تلخترین لحظات براى فرزندان خرد سال، لحظه‏ى از دست‏دادن والدین است. چنین وضعیتى بر فرزندان بسیار ناگوار و طاقت‏فرسا مى‏نماید. در چنین شریطى آنان نیازمند توجه و عاطفه‏اند،نیازمند محبت و تسلى خاطراند.

فرزندان و بازماندگان كاروان كربلا هم نظاره گر دل خراشترین‏صحنه‏ها بوده‏اند. لذا به توجهى عمیق نیاز داشتند. از این روامام حسین(ع)با همه گرفتاریهایى كه داشت، وضعیت روحى و روانى‏فرزندان را پس از شهادت خود پیش بینى كرد و در واپسین لحظات،تنها فرزند بازمانده از خود زین العابدین(ع)را به توجه ومراقبت و درك وضعیت روحى آنها سفارش كرد و آنچنان شرایط روانى‏و روحى آنها را ترسیم كرد و مشاوره‏هاى لازم تربیتى را به ایشان‏ارائه نمود كه شخصى آشنا به مسائل روانشناسى و تربیتى را به‏شگفتى وا مى‏دارد. امام(ع)فرمود: «... یا ولدى انت اطیب ذریتى‏و افضل عترتى و نت‏خلیفتى على هولاء العیال و الاطفال فانهم‏غرباء مخذولون قد شملتهم الذله و الیتم و شماته الاعداء و نوائب‏الزمان، سكتهم اذا صرخوا و آنسهم اذا استوحشوا و سل خواطرهم‏بلین السلام فانهم مابقى من رجالهم من یستاءنسون به غیرك و لااحد عندهم یشكون الیه حزنهم سواك دعهم یشموك و تشمهم، و یبكواعلیك و تبكى علیهم.»

فرزندم تو پاكیزه ترین ذریه و با فضیلت‏ترین خاندان من هستى،بعد از من تو سر پرست كودكان و اهل بیت هستى، آنان غریب هستند.

خوارى و یتیمى و شماتت دشمنان و مصیبتهاى زمان آنها را در برگرفته است. هرگاه ناله و گریه شان بلند شد، آرامشان گردان، درهنگام ترس همراهشان باش، با سخنان نرم تسلى خاطرشان بده. ازمردان آنها، جز تو كسى كه مایه انس و آرامششان باشد، زنده‏نمانده است و جز تو كسى را كه شنواى شكوه‏ها و درد دلهایشان‏باشد، ندارند....»

پاسخگویى به پرسشهاى فرزندان

فرزندان وقتى دوران نوزادى و كودكى را پشت‏سر مى‏گذارند، براثر ارتباط بیشتر با اشیاء پیرامون و برخورد با موقعیتهاى‏جدید، سئوالاتى در ذهنشان به وجود مى‏آید در مقطعى از سن، چنان‏والدین را «سئوال باران‏» مى‏كنند كه آنها را به ستوه مى‏آورند.

كودكان هرچه رشد عقلانى بیشترى مى‏یابند، سئوالات جدى‏ترى خواهندداشت، بویژه در دوره نوجوانى و آغاز جوانى، شرایط جدید، تغییرو تحولات، تصمیمات بزرگ در زندگى والدین سئوالات بیشترى را درذهن آنان ایجاد مى‏كند، در چنین وضعیتى بر والدین بصیر و آگاه‏است كه زمینه پرسشگرى را براى فرزندانشان فراهم كنند و پاى‏صحبتهاى آنان بنشینند و با صبر و حوصله به پرسشهاى آنان پاسخ‏مناسب دهند و ابهامات را مرتفع سازند. حادثه كربلا، كه موقعیت‏جدیدى در زندگى امام حسین(ع) محسوب مى‏شد، پرسشهایى را در ذهن‏فرزندان و دیگر همراهان حضرت ایجاد كرد و ذهن كنجكاو آنان رابه پرسشگرى وا داشت. حسین بن على(ع)با درك موقعیت آنها، به‏سئوالاتشان پاسخهاى مناسب و در خور شاءنشان مى‏داد. به دو نمونه‏از پاسخگویى حضرت اشاره مى‏كنیم:

1-       هنگامى كه حضرت به همراه اصحابش، هنگام ظهر در ثعلبیه‏فرود آمد، خواب كوتاهى بر آن حضرت مستولى شد. پس از اندكى حضرت‏با چشم گریان از خواب بیدار شد. فرزندش «على‏» كه متوجه این‏صحنه بود، پرسید: اى پدر! چرا گریه مى‏كنى؟ خداوند چشم تو رانگریاند.

حضرت فرمود: «فرزندم این لحظه، وقتى است كه رویا در آن دروغ‏نمى‏باشد. من در خواب سواره‏اى را دیدم كه كنارم ایستاد و گفت:

«اى حسین شما به سرعت‏حركت مى‏كنید و مرگ به سرعت‏شما را به‏بهشت مى‏رساند و آگاهى یافتم كه مرگ ما فرا رسیده است.»

على‏پرسید: اى پدر! آیا ما بر حق نیستیم؟

فرمود: «فرزندم به خداوندى كه همه بندگان به سوى او برمى‏گردند، ما بر حق هستیم‏»على عرض كرد: در این صورت ترسى از مرگ نداریم.

امام فرمود: خداوند بهترین پاداش پدر به فرزند را به تو عطافرماید.»

2-        بعد از آنكه حضرت، در شب عاشورا، حوادث روز عاشورا وشهادت یاران را ترسیم كرد، قاسم بن حسن(ع)در باره شهادت خودپرسید. امام(ع)به او مهربانى كرد و پرسید:

فرزندم مرگ نزد تو چگونه است؟

پاسخ داد: عمو(جان)مرگ نزد من از عسل شیرین‏تر است.

حضرت بعد از آنكه ظرفیت و توان درك قاسم را نمایان ساخت وپاسخ زیباى او را شنید، فرمود: عمویت‏به فدایت گردد! به خداقسم! تو از كسانى هستى كه بعد از آزمایش بزرگ به همراه من شهیدمى‏شوند.

 

 نقش آزادى و انتخاب در تربیت فرزندان

خداوند انسان را آزاد آفرید و قدرت اراده و انتخاب به اوبخشید تا پرتو آن از میان راههاى مختلف مسیر صحیح را برگزیند.

آنچه انسان در پرتو شناخت و بدون اكراه و اجبار برگزید، در راه‏تحقق و دستیابى به آن تا پاى جان مى‏ایستد، عنصر آزادى به جا وانتخاب درست در تربیت، عنصرى گرانبها و كار آمد است، در تربیت‏فرزندان اجبار ثمرى نمى‏بخشد، والدین و مربیان باید چنان زمینه‏را آماده كنند كه فرزندان خود راه صحیح را بر گزینند تا برآنچه به حق برگزیده‏اند، پایبند و استوار باشند، از جلوه‏هاى‏تربیتى حادثه عاشورا، صحنه آزادى و انتخاب راه بود. امام‏حسین(ع)با اینكه در كربلا به شدت نیازمند داشتن یاور بودند، باكمال صداقت و راستى فرزندان و دیگر یاوران خود را در ادامه‏مسیر آزاد مى‏گذارد و با اینكه بر فرزندان خود حق بزرگ دارد اماهیچگاه راه مبارزه و همراهى خود را بر آنان تحمیل نمى‏كند و ازاینروست كه مى‏بینیم آنان نیز كه آگاهانه همراهى پدر و امام‏خویش را برگزیدند در راهش تا آخرین نفس ایستاده و جان خویش رافداى راهش نموده‏اند. ابى حمزه‏ثمالى از على‏بن الحسین(ع) نقل‏مى‏كند كه در شب عاشورا پدرم اهل و فرزندان خود و اصحاب را جمع‏نمودند و خطاب به آنان فرمود: «اى اهل و فرزندان و اى شیعیان‏من، از فرصت‏شب استفاده كنید و جانهاى خود را نجات دهید... شمادر بیعتى كه با من بسته‏اید آزاد هستید. ...»

نیز آن حضرت هنگامى كه عبدالله فرزند مسلم نزد ایشان آمد واجازه میدان طلبید فرمود: «شما در بیعت‏با من آزاد هستى،شهادت پدرت كافى است. تو دست مادرت را بگیر و از این معركه‏خارج شو» عبد الله عرض كرد: «بخدا سوگند من از كسانى نیستم‏كه دنیا را بر آخرت مقدم دارم.»

 

على ‏همت‏بنارى

موضوعات

به گالری تصاویر دیدنی پژوهشکده مجازی تربیت اسلامی بنیان خوش آمدید

نظرسنجی

    به نظر شما آیا نظام آموزش و پرورش كشور در حوزه تربیت اسلامی موفق بوده است ؟



  • فهرست مطالب پ‍ژوهشكده بنیان

آمار وب سایت

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • بازدید ماه آینده :
  • تعداد کل اخبار :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :