پژوهشکده مجازی تربیت اسلامی بنیان

بسم‌اللَّه‌الرّحمن‌الرّحیم

فرزندان و برادران عزیز

با همه مضمون نامه شما موافقم و از شما و همفكرانتان در حوزه و دانشگاه مى‌خواهم كه این ایده‌ها را تا لحظه عملى‌شدن و ثمر دادن، هر چند دراز مدت، تعقیب كنید. نه مأیوس و نه شتابزده، اما باید این راه را كه راه شكوفائى و خلاقیت است به هر قیمت پیمود. این انقلاب باید بماند و برنامه تاریخى و جهانى خویش را به بار نشاند و همین كه این عزم و بیدارى و خودآگاهى در نسل دوم حوزه و دانشگاه نیز بیدار شده است، همین كه این نسل از افراط و تفریط، رنج مى‌برد و راه ترقى و تكامل را نه در «جمود و تحجر» و نه در «خودباختگى و تقلید»، بلكه در نشاط اجتهادى و تولید فكر علمى و دینى مى‌داند و مى‌خواهد كه شجاعت نظریه پردازى و مناظره در ضمن وفادارى به اصول و اخلاق و منطق در حوزه و دانشگاه، بیدار شود و اراده كرده است كه سؤالات و شبهات را بى‌پاسخ نگذارد، خود، فى نفسه یك پیروزى و دستاورد است و باید آن را گرامى داشت و آنگاه كه نخبگان ما نقطه تعادل میان «هرج و مرج» و «دیكتاتورى» را شناسائى و تثبیت كنند، دوران جدید آغاز شده است. آرى، نباید از «آزادى» ترسید و از «مناظره» گریخت و «نقد و انتقاد» را به كالاى قاچاق و یا امرى تشریفاتى، تبدیل كرد چنانچه نباید بجاى مناظره، به «جدال و مراء»، گرفتار آمد و بجاى آزادى، به دام هتاكى و مسئولیت گریزى لغزید. آن روز كه سهم «آزادى»، سهم «اخلاق» و سهم «منطق»، همه یكجا و در كنار یكدیگر اداء شود، آغاز روند خلاقیت علمى و تفكر بالنده دینى در این جامعه است و كلید جنبش «تولید نرم افزار علمى و دینى» در كلیه علوم و معارف دانشگاهى و حوزوى زده شده است. بى‌شك آزادیخواهى و مطالبه فرصتى براى اندیشیدن و براى بیان اندیشه توأم با رعایت «ادب استفاده از آزادى»، یك مطالبه اسلامى است و «آزادى تفكر، قلم و بیان»، نه یك شعار تبلیغاتى بلكه از اهداف اصلى انقلاب اسلامى است. من عمیقاً متأسفم كه برخى میان مرداب «سكوت و جمود» با گرداب «هرزه گوئى و كفرگوئى»، طریق سومى نمى‌شناسند و گمان مى‌كنند كه براى پرهیز از هر یك از این دو، باید به دام دیگرى افتاد. حال آن‌كه انقلاب اسلامى آمد تا هم «فرهنگ خفقان و سرجنبانیدن و جمود» و هم «فرهنگ آزادى بى‌مهار و خودخواهانه غربى» را نقد و اصلاح كند و فضائى بسازد كه در آن، «آزادى بیان»، مقید به «منطق و اخلاق و حقوق معنوى و مادى دیگران» و نه به هیچ چیز دیگرى، تبدیل به فرهنگ اجتماعى و حكومتى گردد و حریت و تعادل و عقلانیت و انصاف، سكه رائج شود تا همه اندیشه‌ها در همه حوزه‌ها فعال و برانگیخته گردند و «زاد و ولد فرهنگى» كه به تعبیر روایات پیامبر اكرم (ص) و اهل بیت ایشان (علیهم‌السّلام)، محصول «تضارب آراء و عقول» است، عادت ثانوى نخبگان و اندیشه‌وران گردد. بویژه كه فرهنگ اسلامى و تمدن اسلامى همواره در مصاف با معضلات جدید و نیز در چالش با مكاتب و تمدنهاى دیگر، شكفته است و پاسخ به شبهه نیز بدون شناخت شبهه، ناممكن است. اما متأسفانه گروهى بدنبال سیاست زدگى و گروهى بدنبال سیاست زدائى، دائماً تبدیل فضاى فرهنگى كشور را به سكوت مرداب گونه یا تلاطم گرداب وار، مى‌خواهند تا در این بلبشو، فقط صاحبان قدرت و ثروت و تریبون، بتوانند تأثیرگذار و جریان ساز باشند و سطح تفكر اجتماعى را پائین آورده و همه فرصت ملى را هدر دهند و اعصاب ملت را بفرسایند و درگیرى‌هاى غلط و منحط قبیله اى یا فرهنگ فاسد بیگانه را رواج دهند و در نتیجه صاحبان خرد و احساس، ساكت و مسكوت بمانند و صاحبدلان و خردمندان، بركنار و در حاشیه مانده و منزوى، خسته و فراموش شوند. در چنین فضائى، جامعه به جلو نخواهد رفت و دعواها، تكرارى و ثابت و سطحى و نازل مى‌گردد، هیچ فكرى تولید و حرف تازه اى گفته نمى‌شود، عده‌اى مدام خود را تكرار مى‌كنند و عده‌اى دیگر تنها غرب را ترجمه مى‌كنند و جامعه و حكومت نیز كه تابع نخبگان خویش اند، دچار انفعال و عقبگرد مى‌شوند. چنانچه در نامه خود توجه كرده‌اید، براى بیدار كردن عقل جمعى، چاره اى جز مشاوره و مناظره نیست و بدون فضاى انتقادى سالم و بدون آزادى بیان و گفتگوى آزاد با «حمایت حكومت اسلامى»و «هدایت علماء و صاحبنظران»، تولید علم و اندیشه دینى و در نتیجه، تمدن سازى و جامعه پردازى، ناممكن یا بسیار مشكل خواهد بود. براى علاج بیمارى‌ها و هتاكى‌ها و مهار هرج و مرج فرهنگى نیز بهترین راه، همین است كه آزادى بیان در چارچوب قانون و تولید نظریه در چارچوب اسلام، حمایت و نهادینه شود. بنظر مى‌رسد كه هر سه روش پیشنهادى شما یعنى تشكیل 1) «كرسى‌هاى نظریه‌پردازى» 2) «كرسى‌هاى پاسخ به سؤالات و شبهات» و 3) «كرسى‌هاى نقد و مناظره»، روشهائى عملى و معقول باشند و خوب است كه حمایت و مدیریت شوند بنحوى كه هر چه بیشتر، مجال علم، گسترش یافته و فضا بر دكانداران و فریبكاران و راهزنان راه علم و دین، تنگ‌تر شود.

باید «تولید نظریه و فكر»، تبدیل به یك ارزش عمومى در حوزه و دانشگاه شود و در قلمروهاى گوناگون عقل نظرى و عملى، از نظریه‌سازان، تقدیر بعمل آید و به نوآوران، جایزه داده شود و سخنانشان شنیده شود تا دیگران نیز به خلاقیت و اجتهاد، تشویق شوند. باید ایده‌ها در چارچوب منطق و اخلاق و در جهت رشد اسلامى با یكدیگر رقابت كنند و مصاف دهند تا جهان اسلام، اعاده هویت و عزت كند و ملت ایران به رتبه اى جهانى كه استحقاق آن را دارد بار دیگر دست یابد.

من بر پیشنهاد شما مى‌افزایم كه این ایده چه در قالب «مناظره‌هاى قانونمند و توأم با امكان داورى» و با حضور «هیئت داورى علمى» و چه در قالب تمهید «فرصت براى نظریه‌سازان» و سپس «نقد و بررسى» ایده آنان توسط نخبگان فن و در محضر وجدان علمى حوزه و دانشگاه، تنها محدود به برخى قلمروهاى فكر دینى یا علوم انسانى و اجتماعى نیز نماند بلكه در كلیه علوم و رشته‌هاى نظرى و عملى (حتى علوم پایه و علوم كاربردى و ...) و در جهت حمایت از كاشفان و مخترعان و نظریه‌سازان در این علوم و در فنون و صنایع نیز چنین فضائى پدید آید و البته براى آن‌كه ضریب «علمى بودن» این نظریات و مناظرات، پائین نیاید و پخته گوئى شود و سطح گفتگوها نازل و عوامانه و تبلیغاتى نشود، باید تمهیداتى اندیشید و قواعدى نوشت. این‌جانب با چنین طرحهائى همواره موافق بوده‌ام و از آن حمایت خواهم كرد و از شوراى محترم مدیریت حوزه علمیه قم مى‌خواهم تا با اطلاع و مساعدت «مراجع بزرگوار و محترم» و با همكارى و مشاركت «اساتید و محققین برجسته حوزه»، براى بالندگى بیشتر فقه و اصول و فلسفه و كلام و تفسیر و سایر موضوعات تحقیق و تألیف دینى، و نیز فعال كردن «نهضت پاسخ به سؤالات نظرى و عملى جامعه»، تدارك چنین فرصتى را ببینند. از شوراى محترم انقلاب فرهنگى و بویژه ریاست محترم آن نیز مى‌خواهم كه این ایده را در اولویت دستور كار شورا براى رشد كلیه علوم دانشگاهى و نقد متون ترجمه اى و آغاز «دوران خلاقیت و تولید» در عرصه علوم و فنون و صنایع و بویژه رشته‌هاى علوم انسانى و نیز معارف اسلامى قرار دهند تا زمینه براى اینكار بزرگ بتدریج فراهم گردد و دانشگاههاى ما بار دیگر در صف مقدم تمدن سازى اسلامى و رشد علوم و تولید فناورى و فرهنگ، قرار گیرند. بى‌شك هر دو نهاد از طرحهاى پیشنهادى فضلاء دانشگاهى و حوزوى و از جمله طرح شما، استفاده خواهند كرد تا با رعایت همه جوانب مسأله، جنبش «پاسخ به سؤالات»، «مناظرات علمى» و «نظریه پردازى روشمند» را در كلیه قلمروهاى علمى حوزه و دانشگاه، نهادینه و تشویق كنند. امیدوارم كه مراحل اجراء این ایده، دچار فرسایش ادارى نشده و تا پیش از بیست و پنجمین سالگرد انقلاب، نخستین ثمرات مهم آن آشكار شده باشد.  واللَّه المستعان.

والسّلام علیكم و رحمةاللَّه

16/11/1381

موضوعات

به گالری تصاویر دیدنی پژوهشکده مجازی تربیت اسلامی بنیان خوش آمدید

آرشیو سایت

نظرسنجی

    به نظر شما آیا نظام آموزش و پرورش كشور در حوزه تربیت اسلامی موفق بوده است ؟



  • فهرست مطالب پ‍ژوهشكده بنیان

آمار وب سایت

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • بازدید ماه آینده :
  • تعداد کل اخبار :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :

شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Website Traffic | Buy Targeted Website Traffic